رهنگاران/ هیجان یکی از اساسیترین سازوکارهای طبیعی انسان است و در تمام لحظات زندگی، چه آگاهانه و چه ناآگاهانه، جریان دارد. پژوهشهای روانشناختی نشان میدهد که پیچیدهترین تصمیمهای سخت یا شخصی، بدون حضور احساسات، انسجام پیدا نمیکنند. هیجانها سه بُعد از وجود ما را درگیر میکنند: فیزیولوژیک، شناخت و رفتار.
موضوع مهم در هیجانات این است که تنظیم ناکافی آنها میتواند موجب بروز مشکلات روانشناختی، از جمله اضطراب، نشخوار ذهنی و کاهش انگیزه شود.
همچنین بررسیها نشان میدهد که فرآیند تصمیمگیری سالم، حاصل تعادل میان پاسخ عاطفی و تحلیل شناختی است. اگر هیجان بیش از حد فعال باشد، فرد تصمیمهای عجولانه یا اجتنابی میگیرد.
ارتباط بین افکار، احساسات و رفتار در تنظیم هیجانی بسیار مهم است؛ زیرا افکار، محرک اصلی احساسات هستند و تفسیر ما از یک موقعیت، مستقیماً بر احساساتمان اثر میگذارد. مدیریت احساسات مستلزم ایجاد وقفه میان افکار، احساسات و رفتار، از طریق ذهنآگاهی و بازسازی شناختی است.
روشهای مؤثر برای مدیریت احساسات، بر اساس یافتههای روانشناسی، عبارتاند از:
- تمرین تنفس عمیق
- بازسازی شناختی
- ذهنآگاهی
- ورزش و پیادهروی
- نوشتن احساسات
- برنامهریزی روزانه
- ارتباط عمیق با اجتماع
- ارتباط با طبیعت
اولویتبندی تأثیر هیجانات بر سلامت روان، به عواملی مهم مانند خواب کافی، تغذیه سالم، برنامهریزی روزانه یا هفتگی و تجربه هیجانهای لذتبخش بازمیگردد که همگی موجب افزایش سلامت روان میشوند. همچنین، تقویت مهارتهای هیجانی در کودکان از سنین پایین، یکی از مهمترین مسائل در پرورش افرادی سالم و متعادل برای آینده است.
در پایان، باید گفت هیجانات در سلامت روان نقشی بسیار مهم و حیاتی دارند؛ چرا که بسیاری از مشکلات در روابط اجتماعی، فرهنگی، کاری و خانوادگی، به دلیل ناتوانی در تنظیم هیجان و واکنشهای ناگهانی شکل میگیرد. از اینرو، توانایی کنترل احساسات و هیجانات به افراد کمک میکند تا در شرایط استرسزا و بحرانی، با منطق و آرامش بیشتری تصمیمگیری کنند.
- نویسنده : روانشناس بالینی و مشاوره خانواده
- منبع خبر : پایگاه خبری رهنگاران
