رهنگاران/سرطان، بهعنوان یکی از مهمترین معضلات سلامت عمومی در جهان، سالانه جان میلیونها نفر را تهدید میکند، بیماریای خاموش که با اشکال مختلف، گروههای سنی و اقشار گوناگون جامعه را درگیر کرده است. با این حال، همزمان با گسترش شیوع سرطان، پیشرفتهای چشمگیر علمی در حوزه پیشگیری، تشخیص زودهنگام و درمان، امید تازهای برای مهار این بیماری ایجاد کرده است، کارشناسان معتقدند افزایش آگاهی عمومی و اصلاح سبک زندگی، نقش کلیدی در کاهش آمار ابتلا و مرگومیر ناشی از سرطان دارد.
به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاعرسانی رهنگاران -فاطمه لطیفی: سرطان به مجموعهای از بیماریها اطلاق میشود که در آن سلولهای بدن بهصورت غیرطبیعی و خارج از کنترل رشد میکنند. این سلولها میتوانند به بافتهای اطراف آسیب رسانده و در موارد پیشرفته، به سایر اندامها گسترش یابند، پدیدهای که در اصطلاح پزشکی «متاستاز» نامیده میشود. پزشکان تأکید دارند که سرطان یک بیماری تکعلتی نیست و مجموعهای از عوامل ژنتیکی، محیطی، رفتاری و عفونی در بروز آن نقش دارند.
بر اساس نظر متخصصان حوزه سلامت، تغییر الگوی زندگی در دهههای اخیر، افزایش مصرف دخانیات، تغذیه ناسالم، کمتحرکی و آلودگیهای محیطی، از مهمترین دلایل افزایش شیوع انواع سرطان بهشمار میرود.
شایعترین انواع سرطان در جامعه
بررسیها نشان میدهد برخی از انواع سرطان، شیوع بالاتری در میان جمعیت دارند و بیشترین سهم را در آمار ابتلا و مرگومیر به خود اختصاص دادهاند.
سرطان پستان شایعترین سرطان در میان زنان است که در صورت تشخیص زودهنگام، درصد بالایی از بیماران به بهبودی کامل دست مییابند. متخصصان سلامت زنان، معاینات دورهای و غربالگری منظم را مهمترین راه پیشگیری از پیشرفت این بیماری میدانند.
سرطان ریه همچنان در صدر مرگبارترین سرطانها قرار دارد. مصرف سیگار و سایر مواد دخانی، اصلیترین عامل خطر این نوع سرطان محسوب میشود، هرچند آلودگی هوا و تماسهای شغلی نیز در افزایش خطر ابتلا نقش دارند.
سرطان روده بزرگ از جمله سرطانهایی است که اغلب بدون علائم واضح آغاز میشود. کارشناسان تأکید میکنند رژیم غذایی کمفیبر، مصرف بالای غذاهای فرآوریشده و کمتحرکی، از عوامل اصلی بروز این بیماری است.
در میان مردان، سرطان پروستات یکی از شایعترین انواع سرطان بهشمار میرود که اغلب روندی کند دارد و با انجام آزمایشهای دورهای قابل کنترل است.
همچنین سرطان پوست که ارتباط مستقیمی با تماس طولانیمدت با نور خورشید دارد، از جمله سرطانهایی است که با رعایت نکات ساده مراقبتی میتوان از بروز آن پیشگیری کرد.
پیشگیری راهبرد اصلی نظامهای سلامت
کارشناسان حوزه بهداشت و درمان بر این باورند که پیشگیری، مؤثرترین و کمهزینهترین راه مقابله با سرطان است. ترک مصرف دخانیات، اصلاح الگوی تغذیه، افزایش فعالیت بدنی، کنترل وزن، کاهش استرس و پرهیز از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض عوامل سرطانزا، از مهمترین توصیههای پزشکی در این زمینه محسوب میشود.
به گفته متخصصان، واکسیناسیون علیه برخی ویروسها از جمله هپاتیت B و HPV نیز نقش مؤثری در کاهش خطر ابتلا به برخی سرطانها دارد و باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.
تشخیص زودهنگام کلید نجات جان بیماران
تشخیص زودهنگام سرطان، یکی از مهمترین عوامل افزایش شانس درمان و کاهش مرگومیر است. برنامههای غربالگری منظم، از جمله ماموگرافی، کولونوسکوپی و آزمایشهای دورهای، میتوانند بیماری را در مراحل اولیه شناسایی کرده و از پیشرفت آن جلوگیری کنند.
طبق نظر کارشناسان، بسیاری از موارد پیشرفته سرطان، نتیجه بیتوجهی به علائم اولیه یا عدم انجام معاینات دورهای است، موضوعی که ضرورت فرهنگسازی عمومی را دوچندان میکند.
درمانهای نوین امیدی تازه برای بیماران
درمان سرطان بسته به نوع، مرحله بیماری و شرایط جسمی بیمار، متفاوت است. روشهایی مانند جراحی، شیمیدرمانی و پرتودرمانی همچنان از ارکان اصلی درمان بهشمار میروند. در سالهای اخیر، درمانهای هدفمند و ایمنیدرمانی نیز بهعنوان رویکردهای نوین، نتایج امیدوارکنندهای در درمان برخی انواع سرطان بههمراه داشتهاند.
پزشکان معتقدند توسعه این روشها، افق تازهای در درمان سرطان گشوده و کیفیت زندگی بیماران را بهطور محسوسی بهبود بخشیده است.
نقش رسانهها در آگاهیبخشی
متخصصان ارتباطات سلامت بر نقش کلیدی رسانهها در اطلاعرسانی صحیح درباره سرطان تأکید دارند. افزایش آگاهی عمومی، اصلاح باورهای نادرست و تشویق جامعه به پیشگیری و تشخیص زودهنگام، از مهمترین وظایف رسانهها در این حوزه عنوان میشود.
و اما سرطان اگرچه همچنان یکی از بزرگترین چالشهای سلامت عمومی در جهان محسوب میشود، اما پیشرفتهای علمی و افزایش آگاهی عمومی، مسیر مقابله با این بیماری را هموارتر کرده است. کارشناسان بر این باورند که با مشارکت همگانی، اصلاح سبک زندگی و تقویت نظام پیشگیری و غربالگری، میتوان بار این بیماری را بهطور قابلتوجهی کاهش داد و گامی مؤثر در جهت ارتقای سلامت جامعه برداشت.
- نویسنده : فاطمه لطیفی
- منبع خبر : پایگاه خبری رهنگاران
