رهنگاران/ در شرایطی که ترافیک مزمن به یکی از جدیترین چالشهای زیستپذیری رشت تبدیل شده، ایده راهاندازی تراموا از یک پیشنهاد کارشناسی فراتر رفته و به سطح اراده مدیریتی استان رسیده است. اعلام آمادگی رسمی استاندار گیلان برای اجرای این طرح، بار دیگر تراموا را بهعنوان گزینهای واقعبینانه و قابل اجرا برای ساماندهی حملونقل شهری رشت در کانون توجه افکار عمومی و کارشناسان قرار داده است.
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی رهنگاران –فاطمه لطیفی؛ رشت، شهری با هویت تاریخی، ساختاری فشرده و خیابانهایی که اغلب متناسب با حجم امروز تردد طراحی نشدهاند، سالهاست زیر فشار ترافیک نفس میکشد. افزایش بیرویه خودروهای شخصی، تمرکز فعالیتهای اداری و تجاری در هسته مرکزی، و ناکارآمدی حملونقل عمومی موجود، باعث شده ترافیک از یک معضل مقطعی به بحرانی مزمن بدل شود.
در چنین وضعیتی، دیگر نمیتوان با نسخههای کوتاهمدت همچون تعریض معابر یا افزایش پلها، انتظار بهبود پایدار داشت. تجربه شهرهای موفق جهان نشان میدهد راهحل، تغییر پارادایم حملونقل است؛ حرکتی از «شهر خودرومحور» به «شهر انسانمحور». در این میان، تراموا بهعنوان سامانهای پاک، انبوهبر و سازگار با بافت شهری، به گزینهای جدی برای رشت تبدیل شده است.
تراموا، تنها گزینه واقعبینانه
موضوع تراموا زمانی وارد فاز جدیدی شد که چندی پیش هادی حقشناس، استاندار گیلان، در نشستی بهصراحت از آمادگی کامل استان برای اجرای این پروژه خبر داده و با اشاره به محدودیتهای ساختاری رشت گفته؛ زیرساخت لازم برای احداث مترو و منوریل در رشت وجود ندارد، اما تراموا کاملاً قابل اجراست و اجرای این طرح میتواند راهکاری مؤثر برای کاهش ترافیک این شهر باشد.
این اظهارات، در واقع مهر تأییدی است بر دیدگاه بسیاری از کارشناسان شهری که سالهاست بر عدم تناسب مترو و منوریل با شرایط زمینشناسی، بافت شهری و توان مالی رشت تأکید دارند و تراموا را گزینهای کمهزینهتر، منعطفتر و سریعالاجرا میدانند.
ضرورت ایجاد تراموا، پاسخ به یک نیاز انکارناپذیر
ایجاد تراموا در رشت نه یک پروژه نمایشی، بلکه پاسخی به ضرورتی واقعی است. شبکه خیابانهای شهر به نقطه اشباع رسیده و اتوبوسها و تاکسیها نیز بهدلیل تداخل با ترافیک، کارایی خود را از دست دادهاند.
تراموا با مسیر اختصاصی، زمانبندی دقیق و ظرفیت بالای جابهجایی مسافر، میتواند ستون فقرات حملونقل عمومی رشت را شکل دهد، ستونی که سایر شیوهها همچون اتوبوس، دوچرخه و پیادهروی به آن متصل شوند. همین ویژگی است که استاندار گیلان نیز بر آن تکیه کرده و تراموا را «قابل اجرا» و «موثر» توصیف میکند.
وقتی شهر نفس میکشد
نقش تراموا در کاهش ترافیک، مستقیم و قابل اندازهگیری است. هر رام تراموا معادل دهها خودروی شخصی مسافر جابهجا میکند، بدون آنکه گره جدیدی در شبکه معابر ایجاد کند.
در رشت، اجرای تراموا در محورهای پرتردد، بهویژه مسیرهای منتهی به مرکز شهر میتواند بخش قابل توجهی از سفرهای روزانه را از خودروهای شخصی به حملونقل عمومی منتقل کند. این همان نکتهای است که استاندار گیلان از آن بهعنوان «راهکاری مؤثر برای رفع ترافیک» یاد میکند، راهکاری که اثر آن تنها به خیابان محدود نمیشود و کیفیت زندگی شهری را نیز ارتقا میدهد.
رشت زیرساخت تراموا را دارد!
برخلاف مترو و منوریل که نیازمند تونلسازی گسترده یا سازههای مرتفع هستند، تراموا با شرایط رشت همخوانی بیشتری دارد. توپوگرافی نسبتاً مسطح، نبود شیبهای تند و وجود محورهای شریانی مشخص، اجرای تراموا را امکانپذیر میکند.
البته این به معنای نبود چالش نیست. عرض کم برخی خیابانها، تأسیسات زیرسطحی و بافت تاریخی، نیازمند طراحی دقیق مسیرهاست. اما همانگونه که استاندار گیلان تصریح کرده، «قابل اجرا بودن» تراموا دقیقاً در همین انعطافپذیری آن نهفته است.
حملونقل پاک، زندگی آرامتر
تراموا تنها مسئله ترافیک را حل نمیکند، بلکه مستقیماً بر رفاه شهروندان اثر میگذارد. کاهش زمان سفر، دسترسی آسان برای سالمندان و افراد دارای معلولیت، کاهش آلودگی هوا و صدا و افزایش نظم شهری، از جمله دستاوردهای این سیستم است.
در شهری مانند رشت که زندگی اجتماعی در فضاهای عمومی جریان دارد، تراموا میتواند پیادهراهها را احیا کرده و شهر را از سیطره خودرو بازپس گیرد.
تراموا، ریلِ هدایت آینده
تراموا میتواند موتور محرک توسعه متوازن شهری باشد. مسیرهای تراموا معمولاً به کانونهای جدید خدماتی و اقتصادی تبدیل میشوند و سرمایهگذاری را هدفمند میکنند. این موضوع برای رشت، که با توسعه پراکنده و فشار بر مرکز شهر مواجه است، اهمیتی دوچندان دارد.
رشتِ نوین ساخته میشود
رشت، شهر خلاق خوراکشناسی، میتواند از تراموا بهعنوان بخشی از تجربه گردشگری بهره ببرد. اتصال ورودیهای شهر به میدان شهرداری، بازار سنتی و محورهای خوراکی، میتواند جابهجایی گردشگران را آسان و جذاب کند. در بسیاری از شهرهای توریستی جهان، تراموا خود به یک جاذبه شهری بدل شده است.
اظهارات صریح استاندار گیلان درباره آمادگی کامل برای اجرای تراموا، نشان میدهد این طرح از مرحله ایده عبور کرده و به آستانه تصمیم رسیده است. تراموا در رشت، اگر با مطالعات دقیق، اجماع کارشناسی و همراهی افکار عمومی اجرا شود، میتواند نهتنها ترافیک، بلکه مسیر توسعه شهر را اصلاح کند.
رشت امروز بیش از هر زمان دیگری به تصمیمهای شجاعانه و مبتنی بر واقعیت نیاز دارد، تصمیمهایی که شهر را بر ریل آیندهای پایدار، انسانمحور و گردشگرپسند قرار دهد.
- نویسنده : فاطمه لطیفی
- منبع خبر : پایگاه خبری رهنگاران
