فوتبال رشت در بن‌بست «کدخدامنشی»؛ نه باشگاه دارید، نه مدیرعامل قانونی! 

ره‌نگاران/ یادداشتی که امروز به قلم فرهاد خراسانی پیشکسوت فوتبال نگارش شده به وضعیت باشگاه‌های فوتبال رشت و ریشه‌ ضعف‌ها و معضلات آن پرداخته است.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی ره‌نگاران؛ داماش و سپیدرود، این میراث کهن و پرشور شمال کشور، سال‌هاست که در گرداب بحران دست‌ و پا می‌زند. هر بار که نتایج ضعیف رقم می‌خورد، انگشت اتهام به سوی نیمکت مربیان یا ساق پای بازیکنان نشانه می‌رود.

اما حقیقت تلخ و پنهان اینجاست که معضل اصلی فوتبال این شهر، نه در تعویض‌های مربیان است و نه در کیفیت بازیکنان؛ بلکه مشکل اول و آخر، «مدیریت» و فقدان «ساختار قانونی» است. پول و منابع مالی در رتبه دوم قرار دارند، زیرا حتی اگر منابع مالی تزریق شود، در ظرفی که سوراخ است (نبود ساختار)، هدر خواهد رفت.
اولین و اساسی‌ترین اصل در دنیای حرفه‌ای، هویت قانونی است. تیمی که در مورد آن صحبت می‌کنیم، متاسفانه هنوز در اداره ثبت شرکت‌ها به ثبت نرسیده است.
وقتی ثبت رسمی انجام نشده، این مجموعه فاقد شخصیت حقوقی است. طبق مقررات وزارت ورزش و فدراسیون فوتبال، اطلاق نام «باشگاه» به آن غیرممکن است.
وقتی شخصیت حقوقی وجود ندارد، اساسنامه‌ای هم در کار نیست، هیات مدیره‌ای شکل نمی‌گیرد و بدون هیات مدیره، انتصاب «مدیرعامل» محلی از اعراب ندارد.
این یک زنجیره معیوب است. هرگونه فعالیت تحت عنوان مدیرعامل، و هر امضایی پای مکاتبات اداری و اسناد مالی توسط اشخاصی که سمت قانونی ندارند، نه‌تنها وجاهت ندارد، بلکه غیرقانونی بوده و تبعات حقوقی و کیفری به دنبال دارد.
سوال اصلی از متولیان ورزش استان این است: اگر پروانه فعالیتی صادر شده، دقیقاً به نام چه شخصیتی (حقیقی یا حقوقی) بوده است؟ اگر این تیم قدیمی مدعی ساختار است، چرا با این قدمت هنوز یک سایت رسمی ندارد؟ پاسخ روشن است: چون «باشگاه» وجود خارجی و حقوقی ندارد که سایت داشته باشد. این تیم حتی نمی‌تواند در محاکم قضایی وکیل دادگستری اختیار کند، زیرا سمت حقوقی برای طرح دعوا ندارد. تا زمانی که تصویر پروانه فعالیت و اسناد ثبتی منتشر نشود، تمام فعالیت‌ها در هاله‌ای از ابهام است.

یکی از آفت‌های بزرگ فوتبال رشت، تداخل نقش‌هاست. بارها تاکید شده که پیشکسوتان سرمایه‌های عظیم این فوتبال هستند، اما جایگاه آن‌ها کجاست؟ پیشکسوت باید در حیطه تخصص خود، یعنی مستطیل سبز و مسائل فنی نظر دهد، نه در ساختار پیچیده مدیریتی و حقوقی. چرا پیشکسوتی که هیچ تخصص، دانش یا تحصیلات مرتبطی با مدیریت ورزشی و حقوقی ندارد، خود را عضو «اتاق فکر» می‌داند؟ دخالت افراد غیرمتخصص در اموری که دانش آن را ندارند، تا امروز نه‌تنها کمکی به این تیم نکرده، بلکه حکم ریختن بنزین بر آتش بحران‌های تیم را داشته است. احترام به موی سپید واجب است، اما مدیریت باشگاه‌داری عَرصه تعارف نیست.
فوتبال امروز یک صنعت علمی است. دوران اداره تیم‌ها با روش‌های سنتی و «کدخدامنشی» به سر آمده است. فوتبال رشت نیازمند مدیریت علمی، ثبت قانونی، شفافیت مالی و ساختار تیمی است. تا زمانی که این خشت اول (ساختار حقوقی) کج نهاده شده باشد، تعویض هزار مربی و بازیکن هم دیوار این فوتبال را صاف نخواهد کرد.
اگر کسی مدعی خلاف این موارد است، مستندات قانونی (شماره ثبت باشگاه بنام داماش و سپیدرود، روزنامه رسمی، اساسنامه، پروانه فعالیت، ثبت سایت باشگاه، صورتجلسه انتخاب مدیرعامل) را منتشر کند تا افکار عمومی قضاوت کنند.




بحران مشروعیت در فوتبال رشت؛ تصمیماتی که می‌تواند باطل شود

ره‌نگاران/ متأسفانه در فوتبال رشت شاهد بروز تخلفات فراوان هستیم. فرهاد خراسانی پیشکسوت فوتبال و وکیل دادگستری در این یادداشت به این موضوع می‌پردازد.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی ره‌نگاران؛ این سخن را بارها گفته‌ام و نوشته‌ام و باز هم امروز و فردا و هر زمان که لازم باشد تکرار خواهم کرد؛ تا روزی که فوتبال این شهر به تکلیف قانونی و بدیهی خود عمل کند، مگر آنکه منفعت برخی در آن باشد که این وضعیتِ بلاتکلیفی همچنان استمرار یابد و نظم و حقوق مسلم فوتبال شهر، قربانی مصلحت‌جویی‌های پنهان افراد گردد.

باشگاه با شخصت حقوقی، زمانی شکل می‌گیرد که مقدمات قانونی آن فراهم و در مرجع ثبت شرکت‌ها ثبت شود. در عمل نیز شخصیت حقوقی باشگاه از تاریخ ثبت رسمی به‌دست می‌آید. پس از ثبت باشگاه، اداره آن به هیأت‌مدیره واگذار می‌شود. به دلالت ماده ۱۲۴ اصلاحی قانون تجارت، انتخاب مدیرعامل از وظایف و اختیارات هیأت‌مدیره است. بدین ترتیب مدیرعامل باید در جلسه رسمی هیأت‌مدیره با رأی اکثریت انتخاب شود. به عبارت دیگر، رئیس هیأت‌مدیره یا مالک باشگاه نمی‌تواند بدون طی تشریفات قانونی شخصی را راسا” بعنوان مدیرعامل انتخاب کند. هرگونه اقدام خارج از این روند، فاقد وجاهت قانونی است و می تواند موجب ابطال تصمیمات شود. پس از انتخاب، نام و مشخصات مدیرعامل به مرجع ثبت شرکت‌ها اعلام و در روزنامه رسمی آگهی می‌گردد (ماده ۱۲۸ قانون تجارت).

قانون تجارت اختیار انتصاب مدیرعامل را منحصراً به هیأت‌مدیره واگذار کرده و این اختیار به صراحت «از وظایف و اختیارات هیأت‌مدیره است». بنابراین هیچ مرجع قانونی به مالک باشگاه (مگر در نقش هیأت‌مدیره یا سهامدار دارای اکثریت) اجازه نمی‌دهد شخصاً و بدون تشریفات، مدیرعامل را انتخاب کند. در عمل، اگر مالک (یا چند سهامدار) قصد داشته باشند مدیرعامل خاصی را منصوب کنند، می‌بایست در جلسه هیأت‌مدیره نسبت به انتصاب وی رأی دهند.

در مورد نقش اسپانسر نیز چارچوب مشخص است: اسپانسر صرفاً حمایت مالی می‌کند و از قانون تجارت حقی برای تعیین مدیرعامل یا مربی ندارد. تأکید می گردد که اسپانسر «حق دخالت در مسائل باشگاه را ندارد» و تنها می‌تواند بر اجرای مفاد قرارداد مالی خود نظارت کند. به عبارت دیگر، صرف قبول حمایت مالی توسط اسپانسر، امتیاز قانونی جهت انتخاب مدیرعامل یا سرمربی ایجاد نمی‌کند؛ تصمیم‌گیری‌های مدیریتی باید به صورت رسمی از طریق مجاری اداری باشگاه (هیأت‌مدیره یا مجمع عمومی) انجام پذیرد. هر نوع انتصاب مدیرعامل یا کادر فنی بدون مصوبه هیأت‌مدیره علاوه بر تخلف از قانون تجارت، محل شکایت ذی‌نفعان خواهد بود.

متأسفانه در فوتبال رشت شاهد بروز تخلفات فراوان در این زمینه هستیم. دو باشگاه بزرگ رشت (سپیدرود و داماش) هنوز ثبت رسمی باشگاه را تکمیل نکرده‌اند و شاید هرگز نتوانند به دلیل پاره ای محدودیت های قانونی این دو نام (سپیدرود و داماش) را ثبت نمایند.

متأسفانه اداره کل ورزش و جوانان و هیأت فوتبال، نظارت کافی بر اجرای مقررات یادشده ندارند و به‌ دلیل «فراموشی وظیفه نظارتی»، این روند ادامه یافته و شکلی از بلاتکلیفی حقوقی در فوتبال شهر رشت حاکم شده است.

در مجموع، چارچوب حقوقی قانون تجارت و قوانین ورزشی ایران روشن است: شخصیت حقوقی باشگاه با ثبت در اداره ثبت شرکتها پدید می‌آید، مدیرعامل توسط هیأت‌مدیره تعیین می‌شود و بدون اخذ مجوز ورزشی فعالیت باشگاه مجاز نیست. تحقق این ضوابط در باشگاه‌های رشت (سپیدرود و داماش) تاکنون با موانع قانونی و انحرافات اجرایی روبه‌رو بوده است و پیگیری نشریات و روزنامه‌ها جهت اصلاح این طریق ناصواب ضروری به نظر می‌رسد.




فوتبال رشت در گرداب رفیق‌بازی و بی‌تدبیری دست و پا می‌زند

ره نگاران/ وضعیت تاسف‌بار فوتبال رشت موضوعی است که فرهاد خراسانی پیشکسوت فوتبال در یادداشتی خطاب به مدیرکل ورزش و جوانان استان گیلان به آن پرداخته است.

او در این یادداشت اینچنین نوشت: جناب آقای جهانبخش آرمان! اگر نگارنده ادعا کند که در خصوص فوتبال رشت از دیگران آگاه‌تر است، شاید اغراق باشد اما قطعا ناآگاه هم نیست. اما این نکته مسلم است که فوتبال این شهر سال‌هاست در گرداب مشکلات دست و پا می‌زند و نیازمند یک جراحی اساسی است.

فوتبال رشت بیمار است و این بیماری ریشه در مدیریت ناکارآمد و رفیق‌بازی دارد.

مدتی است که شاهد هستیم، فوتبال رشت با وجود پتانسیل‌های فراوان، به جای پیشرفت، درجا می‌زند. تیم‌های قدیمی و پرطرفداری مانند سپیدرود و داماش، روزگاری افتخار فوتبال ایران بودند. اما امروز، این تیم‌ها در سایه تصمیمات اشتباه و مدیریت ناکارآمد، به حاشیه رانده شده‌اند.

جناب آقای آرمان؟ مصلحت‌اندیشی در فوتبال رشت به پایان رسیده است.

مدیریت فوتبال این شهر، نیازمند یک تغییر اساسی است. دیگر نمی‌توان با روش‌های سنتی و نگاه‌های شخصی، به این ورزش محبوب پرداخت. فوتبال رشت نیازمند مدیران با دانش، تخصص، مقبولیت و تجربه کافی است که برای بهبود وضعیت این ورزش تلاش کنند.

جناب آقای آرمان؟ باید بپذیریم که رفیق‌بازی، یکی از مهم‌ترین دلایل مشکلات فوتبال رشت است. انتخاب مدیران و مربیان تکراری و حتی انتخاب فردی به بهانه ارتباطات انچنانی با فدراسیون فوتبال بر اساس روابط شخصی و قص علی هذا …. به فوتبال این شهر ضربه شدیدی وارد کرده است.

فوتبال رشت، سزاوار بهترین‌هاست. این استان، مهد استعدادهای فراوان فوتبال ایران است. اما تا زمانی که مدیریت فوتبال این شهر، به دست افراد دلسوز و متخصص سپرده نشود، نمی‌توان انتظار پیشرفت داشت.

از جنابعالی بعنوان بالاترین اولیاء امور ورزش استان انتظار می‌رود که با جدیت بیشتری به مشکلات فوتبال این شهر و استان رسیدگی کرده و با اتخاذ تصمیمات قاطع، فصل جدیدی در فوتبال گیلان رقم بخورد.




معضلات فوتبال رشت و وعده‌های ناتمام استانداران

ره نگاران/ فوتبال رشت، به‌ عنوان یکی از قطب‌های پرشور ورزش کشور، سال‌هاست که با مشکلات مدیریتی و ساختاری دست‌وپنجه نرم می‌کند. در این میان، هر بار با تغییر استاندار، هواداران این ورزش امیدوار می‌شوند که شاید با ورود مدیری تازه، مشکلات ریشه‌ای این حوزه برطرف شود. اما واقعیت این است که وعده‌های استانداران تاکنون نه‌تنها گره‌ای از مشکلات فوتبال رشت نگشوده، بلکه تبدیل به چرخه‌ای از امید و ناامیدی شده است.

تا به امروز، استانداران متعددی آمدند، از وضعیت ورزشگاه‌ها بازدید کردند، عکس‌هایی با لباس تیم‌های محبوب گرفتند و با اظهاراتی مبهم و کلی، هواداران را به آینده‌ای روشن وعده دادند. اما نتیجه‌ چه شد؟ هیچ تغییری اساسی در مدیریت و ساختار فوتبال رشت ایجاد نشد. دلیل این ناکامی روشن است: حل مشکلات فوتبال از ید و اختیارات استانداران خارج است و اساساً در حیطه وظایف و توانایی آنان نیست.

یکی از دلایل عمده این ناکارآمدی، محدودیت‌های ناشی از قوانین بین‌المللی فوتبال است. طبق اصول فیفا، دولت‌ها حق مداخله مستقیم در امور فوتبال را ندارند. این قانون که برای حفظ استقلال فوتبال از سیاست تدوین شده، در کشور ما تبدیل به ابزاری شده است برای فرار از پاسخگویی.

فدراسیون فوتبال و هیأت‌های استانی در مواجهه با انتقادات، خود را خصوصی معرفی می‌کنند و از پاسخگویی طفره می‌روند؛ اما هنگامی که صحبت از منابع مالی و حمایت دولتی است، به شکلی عجیب خصوصی بودن خود را فراموش می‌کنند و دست به سوی دولت دراز می‌کنند.

مشکل اصلی فوتبال رشت سوءمدیریتی است که نه از سوی استانداران، بلکه در درون ساختار فوتبال کشور ریشه دارد. تا زمانی که شفافیت مالی، نظارت جدی و اصلاحات ساختاری در فدراسیون فوتبال و هیأت‌های استانی انجام نشود، استانداران و مسئولان دولتی حتی با بهترین نیت نیز نمی‌توانند تغییری جدی ایجاد کنند.

هواداران فوتبال رشت، با همه عشق و تعصبی که به تیم‌های شهرشان دارند، حق دارند از این دور باطل وعده‌های ناتمام خسته و دل‌زده باشند. اصلاح فوتبال رشت نیازمند نگاه عمیق‌تر و تدابیر کارشناسی است که از سطوح مدیریتی فوتبال باید آغاز شود، نه شعارهای تبلیغاتی که تنها شعله‌ای کوتاه‌مدت از امید را برمی‌افروزد و سپس خاموش می‌شود.